Cultural Transfers: Histories and Sharings

Jean Rouch, Les maîtres fous, 1955

Cultural Transfers: Histories and Sharings, conferentie en filmvertoningen.
Sprekers: Marc Augé (anthropoloog en auteur van A Sense for the Other: The Timeliness & Relevance of Anthropology, en andere titels), Thomas Michelon (gast curator TRACER / Cultureel Attaché van de Franse Ambassade) en Dirk Snauwaert (artistiek directeur van Wiels, hedendaags kunst centrum in Brussel).
Filmvertoningen: Al Clah, Ombres Intrépides, 1966-68, 18 min., Engels ondertiteld;
Jean Rouch, Les maîtres fous, 1955, 18 min., Engels ondertiteld.

Film 1: Al Clah, Ombres Intrépides, 1966-68, 18 min., Engels ondertiteld

In 1966 overhandigden de etnologen Sol Worth en John Adair hun 16 mm camera aan Al Clah, lid van een indiaanse gemeenschap in Navajos, Arizona, met de vraag deze op zijn eigen cultuur te richten en het in beeld te brengen. Het blijkt een eerste confrontatie met een westerse productie van beeld. Zelfrepresentatie en culturele identiteit zijn terugkerende thema’s in deze film. Al Clah’s Ombres intrépides is, in de woorden van de beroemde antropologe Margaret Mead:  “een van de meest mooie voorbeelden van de documentaire cinema”.

Film 2: Jean Rouch, Les maîtres fous, 1955, 18 min., Engels ondertiteld

Les maîtres fous gaat over de ceremonie van een religieuze sekte, de Hauka, die van de jaren twintig tot de jaren 50 van de vorige eeuw over een groot gebied verspreid leefde in West Afrika.
Leden van de Hauka-sekte behoorden gewoonlijk tot de migrerende plattelandsbevolking uit Niger die naar steden als Accra in Ghana (toen Goudkust) kwamen, waar zij werk vonden als arbeiders in de houtindustrie van de stad, als stuwadoors in de haven, of als mijnwerkers. Er waren ten minste 30.000 praktiserende Hauka in Accra in 1954 toen Jean Rouch door een kleine groep werd gevraagd hun jaarlijkse ceremonie te filmen. Gedurende dit ritueel, dat plaatsvond op een boerderij een paar uur buiten de stad, raakten de Hauka in trance en bezeten door diverse geesten die werden geassocieerd met de Westerse koloniale machten: de gouverneur-generaal, de ingenieur, de vrouw van de dokter, de slechte majoor, de korporaal van de wacht.